Wiza krajowa i wiza Schengen to dwa osobne dokumenty, uregulowane w dwóch różnych aktach prawa. W tym wpisie porównujemy je pod trzema kątami: jak długo można w ich ramach przebywać, jak długo wiza jest ważna i w jakim celu się ją wydaje. Opieramy się na przepisach, nie na opiniach.
Dwa dokumenty, dwa akty prawne
Wiza krajowa to wiza opisana w ustawie o cudzoziemcach. Wiza Schengen (w przepisach: wiza jednolita) wynika z Kodeksu wizowego, czyli rozporządzenia Unii Europejskiej o numerze 810/2009. Pierwszy akt jest polskim prawem, drugi – unijnym. Już z tego wynika, że nie można ich traktować jak dwóch nazw tego samego dokumentu.
Wiza Schengen dotyczy strefy Schengen. Według Komisji Europejskiej tworzy ją 29 państw: 25 państw Unii Europejskiej oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. Bułgaria i Rumunia należą do strefy w pełni od 1 stycznia 2025 roku.
Okres pobytu: do 90 dni czy dłużej
Pierwsza różnica dotyczy tego, jak długo cudzoziemiec może przebywać na podstawie wizy.
- Wiza Schengen: Kodeks wizowy dotyczy wiz na pobyty, które nie trwają dłużej niż 90 dni, liczone w każdym okresie 180-dniowym (art. 1 ust. 1 Kodeksu wizowego).
- Wiza krajowa: w ustawie to pobyt ciągły lub kilka pobytów, których czas wynosi łącznie więcej niż 90 dni, a wszystkie przypadają na okres ważności wizy (art. 59 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).
Zwróć uwagę na słowo „łącznie”. Przy wizie krajowej liczy się suma dni z wszystkich pobytów w okresie ważności wizy. To dlatego granica 90 dni dzieli oba rodzaje wiz: wiza Schengen odnosi się do pobytów do 90 dni, a wiza krajowa – do pobytów dłuższych niż 90 dni.
Okres ważności wizy krajowej
Okres pobytu i okres ważności to nie to samo. Ważność wizy to czas, w którym wiza „działa”, a pobyt to dni spędzone w Polsce w tym czasie. Dla wizy krajowej ustawa podaje górną granicę: wiza krajowa jest ważna nie dłużej niż 1 rok (art. 59 ust. 3).
Ustawa dopuszcza więc dwa kształty pobytu: jeden nieprzerwany albo kilka krótszych, a wszystkie mieszczą się w okresie ważności wizy. Wspomniany 1 rok to granica, której okres ważności nie przekracza, a nie gotowy czas dla każdej wizy.
Rodzaje wiz krajowych dla obywateli konkretnych państw opisuje wpis o wizach krajowych dla obywateli Ukrainy i Białorusi w Polsce.
Cele wizy krajowej
Ustawa o cudzoziemcach wylicza cele, w jakich wydaje się wizę krajową (art. 60 ust. 1). Wśród nich są między innymi:
- cel turystyczny,
- odwiedziny,
- prowadzenie działalności gospodarczej,
- praca,
- studia.
Lista w ustawie jest dłuższa i zawiera kilka wariantów celu „praca”. Jeśli planujesz wykonywać pracę, sprawdź na stronie o pracy i pobycie, jak pobyt łączy się z zatrudnieniem.
Wiza na studia tylko jako krajowa
Jedna z różnic jest bardzo konkretna. Wiza w celu studiów jest wydawana tylko jako wiza krajowa (art. 60 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach). Dla celu studiów ustawa przewiduje więc wyłącznie wizę krajową.
Jeśli to Twój przypadek albo przypadek członka rodziny, który ma zacząć naukę w Polsce, przeczytaj stronę o legalizacji pobytu na studiach i po studiach.
Zestawienie w skrócie
- Podstawa prawna: wiza krajowa – ustawa o cudzoziemcach; wiza Schengen – Kodeks wizowy (810/2009).
- Okres pobytu: wiza krajowa – pobyt ciągły albo kilka pobytów, razem dłuższych niż 90 dni; wiza Schengen – pobyty do 90 dni w każdym okresie 180-dniowym.
- Okres ważności: wiza krajowa – nie więcej niż 1 rok.
- Studia: wiza w celu studiów jest wydawana wyłącznie jako wiza krajowa.
Dlaczego warto znać tę różnicę
Wybór rodzaju wizy zaczyna się od dwóch pytań: ile dni chcesz spędzić w Polsce i w jakim celu przyjeżdżasz. Jeśli pobyt ma objąć łącznie więcej niż 90 dni, przepisy mówią o wizie krajowej. Jeśli celem są studia, ustawa przewiduje dla tego celu wyłącznie wizę krajową. Gdy odpowiedzi nie są oczywiste, lepiej wyjaśnić je przed złożeniem dokumentów niż po nich.
Pojęcia, których nie warto mieszać
Przy czytaniu dokumentów łatwo pomylić kilka haseł. Wiza krajowa to nie wiza Schengen. Wiza to także nie zezwolenie na pobyt czasowy, które jest decyzją wojewody, ani karta pobytu, czyli dokument wydawany po takiej decyzji. Każde z tych słów oznacza coś innego, więc przy pytaniu do urzędu lub do nas warto użyć właściwej nazwy.
Pamiętaj też o podziale ról: o wizie decyduje konsul, a o zezwoleniu na pobyt – wojewoda. Ten tekst opisuje przepisy i nie przesądza o wyniku żadnej sprawy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wiza Schengen i wiza krajowa to to samo?
Nie. Wiza krajowa jest opisana w ustawie o cudzoziemcach, a wiza Schengen w Kodeksie wizowym (810/2009). Różnią się między innymi okresem pobytu: wiza Schengen dotyczy pobytów do 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, a wiza krajowa pobytów, które razem trwają dłużej niż 90 dni.
Jak długo może być ważna wiza krajowa?
Ustawa o cudzoziemcach wyznacza górną granicę: 1 rok (art. 59 ust. 3). Konkretny okres w danej sprawie wynika z wizy, którą wydaje konsul.
Czy na studia wystarczy wiza Schengen?
Przepis mówi, że wiza w celu studiów jest wydawana tylko jako wiza krajowa (art. 60 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach). Dlatego przy planowaniu studiów w Polsce mowa jest o wizie krajowej.
Ile państw należy do strefy Schengen?
Według Komisji Europejskiej strefę Schengen tworzy 29 państw: 25 państw Unii Europejskiej oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. Bułgaria i Rumunia należą do niej w pełni od 1 stycznia 2025 roku.
Nie wiesz, który rodzaj wizy pasuje do Twojego planu? Odezwij się przez formularz albo pod numerem 737 737 736. Zespół ECOC pomoże uporządkować dokumentację wizową; o samej wizie decyduje konsul.
